کمیسیون خدمات مدیریت

کارگروه مهندسی سیستمها،استاندارد سازی و استقرار نظام فاوا امدادامام(ره)

 اسفند 1386

سند نظام جامع آمار و اطلاعات كميته امداد امام خميني(ره)

متن سند نظام جامع آمار و اطلاعات امداد

بمنظور تحقق اهداف نظام آماری امداد ، سند نظام جامع آمار و اطلاعات امداد ، طی 28 ماده تهیه و تدوین و در جلسه شماره ...... مورخ ..................... شورای راهبری به تصویب رسیده است.

ماده 1ـ ضرورت و اهمیت  تدوین سند:

از آنجايي كه سياستگزاري و برنامه‌ريزي در سيستم خدمات حمايتي بمنظور ارائه خدمات بهینه و مطلوب ، جز با اطلاعات و آمار قابل اعتماد و بهنگام امكان پذير نمي‌باشد ، بنابراين ايجاد يك نظام جامع آماري كارا و پويا در امداد امري ضروري و اجتناب‌ناپذير مي‌باشد .

اين سند با توجه به نكات فوق‌الذكر و با عنايت به ماده 12 و بند (ج) ماده 11 سياستهاي اجرايي برنامه پنجساله چهارم كميته امداد امام خميني(ره) با نگاه راهبردي به افق چشم‌انداز امداد و اجراي دقيق سياست‌هاي اجرايي مصوب شوراي محترم مركزي و رعايت مفاد منشور مديريت و ارتقاي كارآمدي امداد و ايجاد ساز و كارهاي لازم براي عملياتي نمودن برنامه‌هاي ابلاغي مورد تأكيد جدي و بدست آوردن معيارهايي جهت ارزشيابي عملكردها تنظيم شده است.

ماده 2ـ اهداف :

اهم اهداف سند نظام جامع آمار و اطلاعات كميته امداد امام خميني(ره) موارد زیر میباشد:

1. تدوين چشم انداز ، راهبردها و سیاستهاي آماري
2. فراهم آوردن زمينه اجرايي فرآيند بهينه توليد ، پردازش و توزیع آمار
3. تبيين جايگاه متولي فعاليتهاي آماري
4. مشخص نمودن حدود وظايف و اختيارات حوزه‌هاي سازماني و تعهدات مربوطه در فرآيند توليد آمار
5. وضع سياستها ، منشورهای اخلاقی ، مقررات ، استانداردها و روشها اجرايي مورد نیاز
6. تبيين نظامات و فرآيندهاي اجرايي
7. ارتقاء‌ فرهنگ آماري

ماده 3ـ تعاريف و مفاهيم :

به منظور برداشت يكسان از واژه‌ها و اصطلاحات به كار رفته در این سند ، تعاريف و مفاهيم برخي از واژه‌هاي كليدي در زير ارائه ‌شده است:

1-3- آمار : آمار علم مستقلی است که جنبه های کمّی نمودهای اجتماعی را در ارتباط با کیفیت آنها ، با هم مطالعه می کند.

به عبارت دیگر آمار ، علم و عمل استخراج ، بسط ، و توسعه ی دانشهای تجربی انسانی با استفاده از روش‌های گردآوری ، تنظیم ، پرورش و تحلیل داده‌های تجربی (حاصل از اندازه گیری و آزمایش) است.

 زمینه‌های محاسباتی و رایانه‌ای جدیدتری همچون کاوش‌های ماشینی در داده‌ها(Data mining)در واقع  امتداد و گسترش دانش گسترده و کهن آمار است .

2-3- آمارکاربردی : آمارکاربردی علمی است که موضوع آن را تهیه و تنظیم مفاهیم ، روشها و الگوهای ریاضی و همچنین طرح مسئله ، جمع آوری داده های آماری ، پردازش و استخراج آنها ، به منظور تعبیر و استنتاج علمی و عملی تشکیل می دهد.

3-3- فعاليت آماري : فعاليت آماري ، هرگونه فعاليت مرتبط با تأمين نيازهاي آماري شامل سياست‌گذاري  برنامه‌ريزي ، آموزش ، پژوهش ، توليد ، نظارت ، ارزيابي ، اطلاع رساني و تحليل است.

4-3- عمل آماري : شامل برنامه‌ریزی و جمع‌بندی و تفسیر مشاهدات غیر قطعی است به‌شکلی که:

اعداد نمایندهٔ واقعی مشاهدات بوده، غیر واقعی یا غلط نباشند ، به‌نحو مفیدی تهیه و تنظیم شوند ،

به‌نحو صحیح تحلیل شوند و قابل نتیجه‌گیری صحیح باشند.

5-3- نظام آماري : نظام آماري عبارت است از مجموعه ساز و كارهاي واحدهاي اجرايي و ستادي امداد امام در مأموريت‌هاي آماري.

6-3-آمارهاي رسمي : آمارهاي رسمي ، اطلاعات عددي است كه توسط واحدهاي اجرايي و ستادي امداد امام به منظور استفاده در امور مديريتي ، سياست‌گذاري ، برنامه‌ريزي ، پژوهشي و اطلاع رساني در مورد كميته امداد امام خميني(ره) توليد و منتشر مي‌شود.

7-3- آمارهاي ثبتي : آمارهاي ثبتي آمارهايي هستند كه در حين عمليات جاري و روزمره امداد بدست مي‌آيند.

8-3- ساماندهي آمارهاي ثبتي : ساماندهي آمارهاي ثبتي فرايندي است كه با هدف ارتقاي كمي و كيفي آمارهاي ثبتي به بهبود و يا ايجاد سيستم مطلوب ثبت، انتقال و پردازش داده‌هاي ثبتي مي‌پردازد.

9-3- پايگاه اطلاعات آماري امداد : پايگاه اطلاعات آماري امداد امام، محيط انباشت داده‌ها و اطلاعات آماري مورد نياز براي ارائه آمارهاي رسمي و فراداده‌هاي مرتبط با آن است كه در دفتر آمار و فناوري اطلاعات امداد امام مستقر مي‌باشد، در اين پايگاه، داده‌ها و اطلاعات آماري با بهره‌گيري از فناوري اطلاعات و ارتباطات و از طريق ارتباط با پايگاه‌هاي اطلاعات آماري واحدهاي اجرايي و ستادي امداد امام گردآوري، يكپارچه سازي و انباشت شده و به صورت آمارهاي رسمي با شيوه‌هاي نوين اطلاع رساني در گستره كشوري (ملي) به عموم كاربران و استفاده كنندگان عرضه مي‌شود.

10-3- فرهنگ آماري : فرهنگ آماري، مجموعه نگرش و باور عمومي از آمار، چگونگي توليد، نشر، دستيابي و بكارگيري اطلاعات آماري در جامعه است.

11-3- جامعه آماري : به همه افراد یا اشیائی که حداقل در یک خاصیت با هم مشترک باشند ، جامعه آماری گویند.

12-3- واحدهاي اجرايي و ستادي : منظور تمامي ادارات ، شاخه‌هاي اصلي ، شاخه های فرعی ، شعب توزیع ، واحدهاي حمایتی و خدمت رسانی تابعه و واحدهاي ستادي امداد است كه بنحوي از بودجه امداد استفاده مي‌نمايند.

13-3- آمارگيري : منظور از آمارگيري ، فعالیتی آماری است كه طی آن آمارهای مورد نظر با اتکا به روشهای علمی حاصل می شود و گردآوری این آمارها از اصول و قواعدی پیروی می کند که نیاز به تهیه طرح و مراحل اجرایی دارد. آمارگیری ها به دو دسته سرشماری ها و آمارگیری های نمونه ای تقسیم می شوند.

14-3- سرشماری : منظور آمارگیری هایی است که کلیه افراد و واحدهاي جامعه مورد مطالعه را در بر میگیرد. در صورتیکه سرشماری در سراسرکشور بعمل آید سرشماری عمومی نامیده میشود.

15-3- آمارگيري نمونه‌اي : منظور جمع‌آوري آمار تعدادي از افراد جامعه امداد يا واحدهاي امداد امام براساس روشهاي علمي آماري است كه نتايج آن قابل تعميم باشد.

16-3- آمارگيري جاري : منظور آمارگيري‌هاي است كه از روي مدارك ، گزارشها و فرمهاي مربوط به فعاليتهاي جاري امداد امام انجام مي‌شود.

17-3- قالب آماري : منظور فهرستي از مشخصات كلي افراد تحت حمايت امداد يا واحدهاي امداد امام مي‌باشد كه مورد آمارگيري قرار مي‌گيرد.

18-3- خدمات آماري : منظور انجام تمام یا قسمتی از خدماتی است که در زمینه تهیه و اجرای طرحهای آماری و استخراج نتایج و چاپ و انتشار آنها بعمل می آید.

19-3- نيازسنجي : به كار بردن شيوه‌هايي است كه بتوان الگوي نيازها و خواسته‌هاي فرد، گروه و جامعه را تعيين كرد.

20-3- نظام انتشار داده‌هاي عمومي (General Data Dissemination System)

يكي از نظام‌هاي استاندارد آماري است كه براي راهنمايي و منسجم كردن نظام آماري ارائه مي‌شود و چهار بعد، شامل داده، كيفيت، صداقت و دسترسي توسط عموم را پوشش مي‌دهد. استانداردهاي اين نظام حالت توصيه دارد و امدادهاي سراسر كشور متعهد به تأمين استانداردها در بلند مدت هستند.

21-3- استانداردهاي انتشار داده‌هاي خاص (Special Data Dissemination Standards)

يكي ديگر از نظام‌هاي استاندارد آماري است كه براي راهنمايي و منسجم كردن نظام آماري ارائه مي‌شود و چهاربعد شامل داده، كيفيت، صداقت و دسترسي توسط عموم را پوشش مي‌دهد. استانداردهاي اين نظام حالت تجويزي دارد و امدادهاي سراسر كشور بايد اين استانداردها را تأمين نمايند.

22-3- داده : صفت يا اطلاعي، اغلب عددي، كه از طريق مشاهده گردآوري مي‌شود. داده‌هاي آماري به سه بخش داده‌هاي خرد، كلان و فراداده تقسيم مي‌شوند.

23-3- دوره‌ي مرجع : دوره زماني است كه داده‌‌ها به آن مربوط هستند.

24-3- به هنگامي : به فاصله‌ي زماني بين پايان دوره‌ي مرجع (آماري) و زمان اطلاع رساني يا انتشار آمار گفته مي‌شود.

25-3- تناوب : منظور از تناوب دوره‌ي تكرار عمليات جمع‌آوري و تلخيص داده‌ها به صورت جدول‌هاي انتشاراتي است.

26-3- به موقع بودن : به فاصله‌ي زماني بين تاريخ پيش بيني شده و زمان واقعي انتشار نتايج گفته مي‌شود.

27-3- داده‌هاي منبع : داده‌هايي هستند كه ورودي فرايند محاسبات و تلفيق داده‌ها هستند. اين داده‌ها از سرشماري‌ها، منابع ثبتي يا آمارگيري‌ها به دست مي‌آيند.

28-3- چارچوب ارزيابي كيفيت داده : چارجوبي است كه براي شناسايي نقاط قوت و ضعف در موضوعات مختلف مانند آمار عملكردها مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين چارچوب ساختاري سلسله مراتبي دارد و به ترتيب از ابعاد، عناصر و نماگرها تشكيل شده است. ارزيابي بصورت كيفي در سطح نماگرها و با استفاده از موضوعات اصلي و نكات كليدي مربوط به آن انجام مي‌شود.

29-3- فراداده : داده‌هايي هستند كه داده‌ها و فرآيندها را توصيف و تشريح مي‌كنند.

30-3- چارچوب تحليلي : چارچوبي است كه سيستم تعاريف و مفاهيم و طبقه‌بندي داده‌هاي مربوط را شرح مي‌دهد و در (GDDS و SDDS) موارد زير را شامل مي‌شود :

- دستورالعمل‌ها و راهنماهاي بين‌المللي مانند نظام حساب‌هاي ملي (SNA)، ترازپرداخت‌ها و... كه تعاريف و مفاهيم و طبقه‌بندي‌هاي مورد استفاده براي رسيدن به اهداف موردنظر را مشخص مي‌كند.

- ويژگي‌هاي عمليات انجام شده در سطح ملي، كه تعاريف و مفاهيم و طبقه‌بندي‌هاي مورد استفاده در آمار منتشر شده و تفاوت‌هاي آن‌ها با استانداردهاي بين‌المللي را توصيف مي‌كند.

31-3- اصول ثبت اطلاعات : اصولي هستند كه مشخص مي‌كنند داده‌ها به چه صورت ثبت شده‌اند و زمان ثبت و دوره‌هاي مرجع مربوط به آن‌ها چيست.

32-3- مؤلفه‌ها يا نماگرهاي محوري : آمار و شاخص‌هايي هستند كه معرف داده‌هاي موضوعي موردنظر بوده و معيارهايي را براي ارزيابي رده‌ي موضوعي موردنظر فراهم مي‌نمايند.

33-3- رده‌ي داده‌اي : گروهي از داده‌هاي آماري هستند كه تحت يك نظام خاص مانند نظام‌ حساب‌هاي ملي توليد مي‌شوند.

34-3-  صحت: میزان انطباق نتایج داده های آماری با واقعیتها که بواسطه رعایت اصول و ضوابط ، مقررات  چارچوبهای فنی و استانداردها حاصل میشود.

35-3- دقت: شرایطی است که طی آن هماهنگی و انطباق لازم بین اجزا و کلان نتایج آماری برقرار میباشد ، بنحوی که با ریزبینی ، نکته سنجی ، نازک اندیشی و تعمق در اجزاء ، اشکال و ایرادی مشاهده نشود.   

36-3- كفايت: حد بهینه و نقطه تعادل کمبود اطلاعات و داده های زاید و دست و پاگیر را گویند ، بنحوی که نیازهای آماری با حد اقل داده های ممکن تامین شود.

37-3- علمي بودن: میزان رعایت اصول و ضوابط علمی ، مقررات و چارچوبهای فنی و استانداردها ی آماری را گویند.

38-3- اعتبار: وضعیتی است که طی آن قابلیت اعتماد و استناد کردن به نتایج آمارها را فراهم می نماید.

39-3- قانونی بودن: منظور از قانوني بودن ، قضاوت اجتماعي است ، مبني بر اينكه آیا فعاليت نظام آماري به مصلحت امداد و كشور بوده و در حقيقت براي مقاصد ضروري بكار می رود یا خیر؟

40-3- روش شناسي بررسي منطقي: كمال مطلوب شامل حفظ تعادلي است كه نشان دهنده توازني بهينه بين هزينه بالا بردن كيفيت و بهنگام‌سازي مي‌باشد ، موضوعات مورد بحث شامل انتشار اطلاعات درباره روش شناسي، محدوديتهاي اطلاعاتي ، نوآوري و ابتكارات جديد و اعمال تغييرات در طبقه‌بنديها مي‌باشد. اين معيارها تضميني براي كيفيت در همه رشته‌هاي عمده مي‌باشد.

41-3- داده کاوی(Data mining): داده کاوي يا به تعبير ديگر کشف دانش در پايگاه داده ها ، فرآيند کشف و استخراج رابطه ها ، الگوها ، اطلاعات بالقوه و روندهاي جديد ، معني دار و مفيدی است که به بررسي حجم وسيعي از اطلاعات ذخيره شده در انبارهاي داده با فناوري هاي تشخيص الگو ( مانند رياضي و آمار )  مي پردازد و فعاليتي است که اساساً با آمار و تحليل دقيق داده ها منطبق است.

42-3- انبار داده (DatawareHouse): انباره داده یك مخزن فعال و هوشمند از اطلاعات است كه قادر است اطلاعات را از محيط هاي گوناگون جمع آوري ، مديريت و پخش نمايد.

43-3- مدیریت دانش: فرايندكسب ، توسعه ، ايجاد ، نگهداري ، انتقال ، ارزيابي و  استفاده از دانش در تمام سطوح سازمان را گویند.

ماده4 ـ ویژگیهای نظام جامع آماری :

یک نظام جامع آماري كارا و پويا از ویژگیهای زیر برخوردار است:

·        حفاظت از ارزشهاي اصلي

·        قانوني بودن

·        محرميت

·        حفاظت از حريم خصوصي

·        استفاده از روش شناسي بررسي منطقي

·        رعايت بي‌طرفي

·        صحت

·        دقت

·        بهنگامي

·        كفايت

·        علمي بودن

·        اعتبار

ماده 5 - اصول بنيادي آمارهاي رسمي:

آمارهای رسمی از 10 اصل مهم و بنیادی زیر برخوردار است:

اصل 1- ارتباط، بي­طرفي و دسترسي برابر:

آمارهاي رسمي با ارائه­ي اطلاعات در مورد وضعيت اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگی افراد تحت پوشش ؛ جزئي ضروري از سيستم اطلاعاتي امداد­ را فراهم مي­سازد كه هم امداد ، هم دولت و هم عموم افراد جامعه از آن بهره مي­برند. لذا آن دسته از آمارهاي رسمي كه سودمندي آنها در عمل به اثبات رسيده است توسط بخش آمار امداد ، تهيه شده و بدون هيچ تبعيضي دراختيار علاقه­مندان قرار میگيرد.

اصل 2- موازين و اخلاق حرفه­اي:

براي حفظ اعتماد عمومي به آمارهاي رسمي ، لازم است كه بخش آمار بر مبناي ملاحظات دقيق تخصصي شامل اصول علمي و اخلاق حرفه­اي ، در مورد روش­هاي جمع­آوري ، پردازش ، ذخيره­سازي و توزيع داده­هاي آماري تصميم بگيرد.

اصل 3- پاسخ­گويي و شفافيت:

براي تسهيل درك صحيح از داده­ها لازم است ، بخش آمار ، اطلاعات را منطبق با استانداردهاي علمي تدوين شده در مورد منابع ، روش­ها و روندهاي آماري ارائه نمايد.

اصل 4- پيشگيري از استفاده­ي نادرست:

بخش آمار مجاز است براي پيشگيري از تفسيرها و تعبيرهاي اشتباه و استفاده­ي نادرست از آمار ، توضيحات لازم را ارائه نمايد.

اصل 5- صرفه­جويي:

بخشهای آماری امداد مي­تواند داده­هاي لازم را از انواع منابع ، اعم از آمارگيري­هاي مختلف و يا اطلاعات ثبتي اداري تهيه كند. لازم است بخش آمار منابع خود را با توجه به كيفيت ، دقت زماني ، هزينه­ها و زحماتي كه متوجه پاسخگويان مي­شود ، انتخاب نمايد.

اصل 6- حفظ محرمانگي:

اطلاعات مربوط به اشخاص اعم از حقيقي يا حقوقي كه توسط واحدهای آماري به منظور تهيه­ي جداول و اطلاعات آماري جمع­آوري مي­شوند، بايد كاملاً محرمانه محسوب شده و تنها براي مقاصد آماري مورد استفاده قرار گيرند.

اصل 7- قوانین و مقررات آماری:

لازم است قوانين، مقررات و موازين حاكم بر نظام­هاي آماري ، به دقت مراعات و به اطلاع همگان رسانده شود.

اصل 8- هماهنگي در سطح ملي:

برقراري هماهنگي بين واحدهای آماري امداد براي تحقق نظام آماري هماهنگ ، منسجم و كارآمد ، امري ضروري است.

اصل 9- استانداردهاي آماری:

بهره­گيري واحدهای آماري از استانداردها ، مفاهيم ، طبقه­بندي­ها و روش­هاي ملی و بين­المللي ، هماهنگي ، انسجام و كارايي نظام­هاي آماري را در تمام سطوح رسمي افزايش مي­دهد.

اصل 10- همكاري های آماری:

همكاري دو جانبه و چند جانبه­ آماري ، در سطح سازمانی ، ملی و بین المللی موجب پيشرفت نظام­ آمارهاي رسمي مي­شود.

ماده 6 ـ رسالت (mission):

دفتر برنامه ریزی و فناوري اطلاعات امداد ، عهده‌دار مسئوليت هماهنگي واحدهای ‌آماري زير مجموعه‌هاي مختلف امداد در جهت تأمين اطلاعات آماري مورد نياز سطوح مختلف مديران ، كارشناسان ، مسئولين ، پژوهشگران ، كاركنان و ساير ذينفعان مي‌ باشد و در اين راستا مسئول پشتيباني نظري و عملي و پل ارتباطي تبادل داده‌هاي واحدهاي مختلف امداد مي‌باشد.

ماده 7ـ چشم انداز (vision):

دفتر برنامه ریزی و فناوري اطلاعات امداد ، در راستاي رسالت خود مي‌كوشد تا از طريق افزايش مستمر كارايي و اثربخشي خدمات خود ، اطلاعات صحيح ، به روز و به دور از هرگونه تورش و خدشه‌اي در اختيار مديران ، جهت تصميم‌گيري و پژوهشگران ، جهت انجام تحقيقات علمي و بيان راهكارهاي ممكن ، براي اصلاح عملكرد بخشهاي مختلف امداد قرار دهد.

دفتر برنامه ریزی و فناوري اطلاعات ، مي‌كوشد به منظور ارتقاء سطح دانش نحوه استفاده از آمار و حركت امداد در جهت ايجاد نظام مديريت اطلاعات (MIS) ، كليه اركان تصميم‌گيري را در جهت اخذ تصميمات مستند محور (Evidence based) ياري نمايد و خواهد كوشيد تا همواره بتواند آماده رويارويي با جهان متحول كنوني كه عصر انفجار اطلاعات لقب گرفته ، باشد.

ماده 8- موضوعات راهبردي ـ‌ استراتژيك (strategic issues):

1. بهره‌مندي و دسترسي آحاد جامعه به اطلاعات مورد نیاز و مجاز ، از طریق شبكه اطلاع رساني و اينترنت امداد امام.
2. ايجاد يا ارتقاء سيستم‌هاي آماري به منظور بهينه‌سازي فرآيند گردش داده‌ها.
3. ايجاد هماهنگي لازم در فعاليتهاي آماري حوزه‌هاي مختلف امداد.
4. پیاده سازی نظام علمی و نوين آماري.
5. استانداردسازي کلیه فرمهاي آماري مورد نیاز در سطح امداد.
6. استانداردسازي تعاريف و مفاهيم مورد نیاز در سطح امداد
7. اجراي طرحهاي آماري مورد نياز امداد طبق برنامه زمانبندي
8. جمع‌آوري اطلاعات و آمار  عملكرد دوره‌اي و مقطعي مورد نياز مديران ، مسئولين و پژوهشگران ، از فعالیت واحدهاي مختلف امداد به روشهاي برخط (on line)

ماده 9- سياستهاي كلي :

1. سياست گذاري در امر اطلاع رساني در چارچوب مصالح و سياستهاي كلي امداد.
2. تمركز سياست گذاري و هدايت فعاليتهاي توليد آمار و اطلاعات.
3. اولويت دادن به تأمين آمارهاي پايه و آمارهاي مورد نياز برنامه‌هاي توسعه.
4. تمركز زدايي در توليد آمار.
5. توسعه توليد آمار به روش ثبتي.
6. ظرفيت سازي در فعاليتهاي آماري.
7. توسعه منابع انساني در جهت ارتقاي كمي و كيفي توليد آمار.
8. ارتقاي فرهنگ آماري.
9. بهره‌گيري از فناوري‌هاي نوين در توليد آمار و توسعه اطلاع رساني آماري.
10. ساماندهي انتشار آمار و اطلاعات آماري.
11. استقرار سيستم نظارت و ارزيابي در فرآيند توليد آمار و اطلاع رساني آماري.

ماده  10- سياستهاي اجرايي:

1. رعايت اصول بنيادي آمارها.
2. الزام به استناد و استفاده از آمارهاي رسمي امداد در برنامه‌ريزي‌ها ، سياست گذاريها ، تصميم‌گيري‌ها و اطلاع رسانی ها.
3. متناسب سازي واحدهاي آماري امداد با وظايف و مسئوليتهاي محوله.
4. اولويت توليد آمار به روش ثبتي.
5. اهتمام در تأمين نيازهاي آماري درون سازماني و برون سازماني.
6. حفظ محرمانگي اطلاعات فردي همکاران ، مددجويان و خیرین.
7. تلاش در برقراری و تامین امنيت داده‌هاي آماري.
8. الزام به ارائه شاخصهاي ارزيابي عملكرد به همراه نتايج طرحهاي آمارگيري.
9. كاهش فاصله‌ زماني توليد تا انتشار آمارها براساس نظام عمومي انتشار داده‌ها.
10. بازنگري و استانداردسازي تعاريف و مفاهيم واژه‌هاي اقلام آماري امداد.

ماده 11 ـ ساماندهی و توسعه نظام آمارهاي ثبتي :

دفتر برنامه ریزی و فناوری اطلاعات امـداد ، متعهد است نسبت به ساماندهي سيستم های اطلاعاتي- عملياتي خود ، بر اساس ضوابط پيشنهادي مركز آمار ايران كه به تأييد شوراي عالي آمار رسيده است ، با انجام موارد زیر اقدام نمايد:

1. ايجاد تفكر ثبتي نمودن نظام آماري امداد.
2. ارائه پيشنهاد در زمينه تخصيص منابع و امكانات ثبتي نمودن داده‌ها.
3. پيگيري و نظارت بر حسن اجراي نظام ثبتي طراحي شده.
4. هماهنگي در خصوص اجراي نظام ثبتي از طريق :

الف : انتخاب گلوگاه با مقاطع ثبت داده‌ها

ب : تعيين اقلام آماري

ج : تعيين جداول آماري نظام ثبتي داده‌ها

د : تعيين شاخصهاي خروجي نظام ثبتي داده‌ها

5. ساماندهي و تقويت آمارهاي ثبتي شامل مراحل : طراحي ، پياده‌سازي ، مكانيزاسيون و راه‌اندازي سيستم های اطلاعاتي مورد نیاز امداد.

ماده 12 ـ توسعه اتوماسيون نظام آماری:

1. برنامه‌ريزي و پيگيري‌هاي لازم جهت ايجاد شبكه آماری كامپيوتري در واحدهاي مختلف امداد.
2. اقدام در زمينه ايجاد و توسعه بانكهاي اطلاعاتي  مورد نیاز بخشهاي  مختلف امداد.
3. ساماندهي بانكهاي اطلاعاتي مورد نياز امداد در دفتر برنامه ریزی و فناوري اطلاعات.
4. برنامه‌ريزي و اقدام لازم جهت ايجاد ارتباط الكترونيكي بين بانكهاي اطلاعاتي سطوح مختلف امداد.

 ماده 13 ـ پردازش داده ها:

1.      ايجاد بستر مناسب پردازش داده‌ها در جهت نياز كاربران مختلف

2.      پردازش و تحلیل و تكميل آماري داده‌هاي جمع‌آوري شده با استفاده از نرم افزارهاي مربوطه و انعكاس نتايج آن.

3.      همكاري با واحدهاي مختلف امداد ، براي استخراج و تهيه جداول ، نمودارها و شاخصهاي آماري براساس داده‌هاي جمع‌آوري شده جهت نياز كاربران.

ماده 14- اطلاع رساني :

1.      توسعه و تسريع اطلاع رساني به كاربران

2.      سطح‌بندي داده‌ها و اطلاعات واحدهاي امداد و تعيين ضوابط دسترسي ‌به ‌هرسطح ‌از اطلاعات بر حسب نوع كاربر.

3.      قراردادن اطلاعات خلاصه شده عمومي در سايت اینترنتی امداد براي دسترسي همگاني به اطلاعاتي كه دسترسي عمومي به آن تأييد شده است.

4.      ارائه آموزش‌ها و مشاوره‌هاي لازم به همكاران بخشها در جهت استفاده از سيستم جمع‌آوري و پردازش داده‌ها و اطلاعات ذخيره شده در واحدهاي مختلف.

5.      هماهنگي با واحدهاي مربوطه در جهت به روز رساني اطلاعات بصورت ماهانه ، فصلي ، موردي يا سالانه بر حسب نوع اطلاعات.

6.      تهیه و تدوين مفاهيم ، تعاريف ، مقررات ، آيين نامه‌ها ، قواعد و معيارهاي اطلاع رساني مورد نياز نظام جامع اطلاع رساني امداد.

7.      تهيه و تنظيم نشريات آماري امداد با همكاري استانها و معاونتهاي مرتبط امداد.

8.      همكاري در تهيه گزارشات آماري براي مديران ارشد امداد برحسب درخواست مديريت مربوطه.

9.      همكاري در تأمين نيازهاي آماري و پاسخگويي به واحدهاي مختلف.

10.  همكاري در تأمين نيازهاي آماري افراد ، سازمانها و نهادها در چارچوب ضوابط و مقررات اداري و اولويتهاي پژوهشي ، آموزشي و آماري.

ماده 15 -  انتشار اطلاعات :

تهیه و ارائه گزارشات آماري از مهمترين وظايف دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات ميباشد.

1.      اين گزارشات باید به صورتهاي مختلفي ارائه شوند كه عبارتند از: گزارشات چند سالانه ، گزارشات سالانه ، گزارشات فصلي و گزارشات موردي.

2.      واحدهاي امداد سراسر كشور موظفند گزارشهاي آماري خود را پس از تأييد دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات ارائه نمایند.

3.      دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات موظف است بخش ويژه‌اي را با عنوان خلاصه‌ي آمارهاي امداد ، در سايت اطلاع رساني امداد طراحي و خلاصه آخرين نتايج آماري را اطلاع رساني كند. در جدول مربوط به اين بخش بايد دوره مرجع ، نتايج مربوط به آخرين دوره مرجع و دوره مرجع قبل از آن و درصد تغيير نسبت به دوره مرجع قبلي مشخص شود.

4.      واحدهاي امداد بايد فراداده‌هاي آماري براساس الگوهاي مورد توصيه توسط دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات را تهيه و ارائه كنند. ,

5.      نهادينه نمودن گزارش دهي بصورت تجزيه و تحليل شده به جاي داده‌هاي خام.

6.      گسترش فرهنگ گزارش دهي بصورت تحليلي در واحدهاي مربوطه

7.      آموزش و ترويج استفاده ‌از نرم افزارهای آماری براي‌جمع‌بندي ‌و دستيابي به ‌نتيجه ‌كلي ‌در سطح ‌مرکز ، استانها و شهرستانها.

8.      ترويج فرهنگ استفاده از تحليل مقايسه روند در واحدهاي مختلف امداد و استفاده‌هاي مديريتي آن.

ماده 16 - توانمند سازي توليد كنندگان و مصرف كنندگان اطلاعات :

1.      توانمند سازي كاركنان آماري بخشهای مختلف امداد در زمينه توليد ، تحليل و تدوين گزارشات آماري.

2.      توانمند سازي كاركنان امداد در زمينه استفاده از كامپيوتر ، نرم افزارهاي آماري و بانكهاي اطلاعاتي

3.      پيشنهاد ارتقاء كمي و كيفي نيروي انساني دفتر و ادارات آمار و فناوري اطلاعات مرکز ، استانها و شاخه ها.

4.      فراهم سازی زمينه برگزاري دوره‌هاي آموزشي كاربرد آمار در مديريت ، جهت مديران و كارشناسان

ماده 17 -  هماهنگي در نظام جامع آماري:

1.      ايجاد شرايط لازم براي تسهيل ، توزيع ، توليد ، دخيره‌سازي ، ساماندهي ، گسترش و بكارگيري اطلاعات در بخشهاي مختلف امداد و در چارچوب ضوابط مصوب.

2.      برگزاری جلسات هماهنگي با نمايندگان معاونتها و استانها در سطح امداد ، بررسي درخواستهاي طرفين و بررسي عملكرد سالانه.

3.      برگزاری جلسات هماهنگي با معاونتهاي امداد جهت بررسي اهداف و نيازها و تعاملات.

4.      سياست گزاري ، برنامه‌ريزي ، هدايت و حمايت در زمينه توليد ، پالايش و مبادله اطلاعات و نظارت بر امر اطلاع رساني امداد در سراسر كشور در چارچوب سياستهاي كلي امداد.

5.      فعال سازي كميته آمار بخشي امداد و كارگروههاي تخصصي مربوطه.

6.      تدوين نظامات و پرسشنامه‌هاي استاندارد جهت جمع‌آوري آمار و اطلاعات.

7.      بهینه سازی فرآيندهای سنتي جمع‌آوري آمار و اطلاعات امداد با استفاده از نظرات متخصصان و صاحب نظران علم آمار و نظرات كارشناسي واحدهاي مختلف.

ماده 18-  طرحهاي آماري:

1. مسئولیت تهیه و اجرای تمامی طرح های آمارگيري مورد نیاز امداد ، بعهده دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات  امداد میباشد.
2. براي تهیه و اجرای هرگونه طرح آمارگيري مورد نیاز ، واحدهاي امداد موظفند پيشنهادات خود را براي بررسي و تأييد به كميته آمار بخشي امداد ارائه نمايند.
3. دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات موظف است ، پس از تصويب پيشنهاد طرح آمارگيري درکمیته آمار بخشی ، مجموعه طرح تفصيلي را با رعايت مفاد مندرج در مجموعه استانداردهاي طرحهاي آمارگيري كه توسط مرکز آمار ابلاغ شده است ، تهيه و براي شورای عالی آمار ارسال نمايد.
4. دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات موظف است طرحهاي آماري مورد نياز امداد را بموقع تهیه و پس از تصویب کمیته آمار بخشی امداد ، تا پايان خردادماه هر سال جهت طي مراحل تصويب در شوراي عالي آمار برای دبيرخانه این شورا ارسال نمايد.
5. دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات موظف است برنامه و مراحل تهيه ، اجرا ، استخراج و انتشار نتايج طرحهاي آماري را براساس آيين نامه‌ طرحهای آمارگیری كه توسط شوراي عالي آمار تصويب ‌و ابلاغ شده است ، تدوین و اقدام نمايد.
6. تمامی بخشهاي مرتبط امداد موظفند در اجرای طرحهای آمارگيری ، با دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات همکاری لازم را معمول نمايند.
7. امداد موظف است اعتبارات اجراي طرحهاي آمارگیری را پس از تصويب شوراي عالي آمار در بودجه سنواتي خود لحاظ و تامین نمايد.
8. مجموعه طرح تفصيلي شامل : طراحي طرحهاي آماري موضوعي ، نمونه‌گيري ، اجرايي ، آموزش ، نقشه ، استخراج نتايج و نظارت میباشد.
9. دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات ، بمنظور دريافت تأييد نتايج طرح های آمارگيري اجرا شده و انتشار آن موظف است ، جداول نهايي ، گزارش ارزيابي كيفيت و ساير مدارك و اطلاعات مورد نياز را به کمیته آمار بخشی ارائه و پس از دريافت تأييد اين کمیته مجاز به انتشار نتايج طرح آمارگيري خواهد بود .
10. دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات ، موظف است همزمان با ارائه نتايج طرح ، اطلاعات و آمارهاي منتج از طرحهای آمارگيري را روی سايت اطلاع رساني امداد منتشر نمايد.
11.  موارد زير بايد در طرحهاي آماري لحاظ و رعايت شود :

1-     معرفی و ضررت اجرای طرح آمارگیری

2-     هدف کلی

3-     اهداف تفضیلی

4-     پوشش موضعی

5-     جامعه آماری

6-     چارچوب آماری

7-     واحد آماری

8-     پوشش جغرافیایی

9-     دوره آماری

10- زمان آمارگیری

11- تناوب زمان آمارگیری

12- روش آمارگیری

13- روش طبقه بندی و کدگذاری

14- طرح فنی شامل روش تعیین تعداد نمونه،فرمولهای برآورد،میزان خطای آمارگیری و ...

15- مشخصات کامل سازمان اجرایی طرح

16- اقلام آماری مورد نیاز،پرسشنامه،جداول نهایی و روش داده آماری و استخراج نتایج

17 تعایف و مفاهیم اصلی مورد استفاده در طرح آمارگیری

18- بودجه پیشنهادی اجرای طرح آمارگیری با ذکر جزئیات برآورد حجم کار

ماده 19 ـ کمیته آمار بخشی :

به موجب مصوبه جلسه مورخ 22/12/1379 شورای عالی آمار کشور ، یکی از ارکان شش گانه نظام آماری کشور ،کمیته آمار بخشی دستگاههای اجرایی ، ازجمله کمیته آمارهای بخشی کمیته امداد امام خمینی(ره)  مستقر در این نهاد میباشد.    

1.      اهداف: کمیته های آمار بخشی ، بمنظور ساماندهی فعالیتهای آماری و انعکاس مشکلات وضع موجود و نیازهای آماری در وزارتخانه ها و دستگاههای اجرایی مستقل تشکیل شده اند.  

2.      ترکیب اعضا: کمیته های آمار بخشی مرکب از اعضای زیر است:

1)      معاون برنامه ریزی و امور مجلس(رئیس کمیته)

2)      مدیرکل برنامه ریزی و فناوری اطلاعات(دبیر کمیته)

3)      رئیس مرکز آموزش و پژوهش امداد

4)      مدیران ذیربط آماری سازمانهای تابعه امداد

5)      مدیر کل مربوطه از معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری

6)      مدیر کل مربوطه از مدیریت موضوعی مرکز آمار ایران

7)      یک نفر عضو هیات علمی رشته آمار از دانشگاههای کشور

3.      وظایف: اهم وظایف کمیته آماربخشی امداد با توجه به مصوبه مربوطه به شرح زیر میباشد:

1)  تشکیل گروههای کاری تخصصی ، شناسایی امکانات ، تنگناها ، مشکلات ، نیازها و اقلام آماری موجود و مورد نیاز امداد ، تدوین گزارش تحلیلی وضع موجود فعالیت های آماری امداد و پردازش، تجزیه و تحلیل اطلاعات آماری

2)  مطالعه و پیشنهاد تعاریف و مفاهیم مورد نیاز و نظارت بر بکارگیری تعاریف و مفاهیم آماری استاندارد شده در فعالیتهای آماری امداد

3)  پیشنهاد طرحهای آماری مورد نیاز ، مسئول اجرای طرحهای آماری ، تهیه برنامه اجرای طرحهای آماری و تهیه برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت فعالیت های آماری امداد و ارائه آن به دبیر خانه شورای عالی آمار جهت بررسی های فنی، اجرایی ومالی

4)  پیاده سازی نظام تولید آمارهای ثبتی امداد با هماهنگی و همکاری مرکز آمار ایران

5)  ارائه تهمیدات لازم برای مکانیزه کردن آمار و اطلاعات موجود ، ایجاد پایگاه اطلاعات آماری امداد ، ایجاد هماهنگی های لازم برای اتصال پایگاه اطلاعات آماری امداد به شبکه اطلاع رسانی آماری کشور و تسهیل اطلاع رسانی و ارائه آمارهای تولید شده به کاربران آمار

6)  پیگیری لازم برای اجرای مصوبات شورای عالی آمار در زمینه فعالیت های  آماری امداد و ارسال گزارشات مربوطه به دبیر خانه شورای عالی آمار

ماده 20- نيازسنجي اطلاعات:

لازم است واحدهاي امداد نسبت به نيازسنجي اطلاعات در راستاي توليد اطلاعات درباره نيازهاي مردم ، سازمان و جامعه به منظور طراحي ، ايجاد ، استقرار و تداوم نظام امداد اقدام نمايند.

منظور از نيازسنجي اطلاعات ، كاربرد شيوه‌هايي در تعيين الگوي نيازها و خواسته‌هاي فرد ، گروه و جامعه میباشد.

ماده 21 - استانداردهاي توليد و انتشار داده‌ها:

1. بمنظوركاهش فاصله زماني توليد تا انتشار آمار براساس نظام عمومي انتشار داده‌ها ، از استانداردهاي آماري صندوق بین المللی پول استفاده شده که در دو سطح با عناوين :

1)      نظام انتشار داده‌هاي عمومي (GDDS= General Data Dissemination System) براي راهنمايي و منسجم‌كردن نظام آماري سازمان(امداد).

2)      نظام انتشار داده‌هاي خاص(SDDS= Special Data Dissemination Standards) براي دواير دولتي ، سازمانها و نهادهايي كه قصد دستيابي به آمارهاي رسمي سازمان (امداد) را دارند ، تدوين شده است.

2. اين استانداردها چهار بعد داده‌‌ ، كيفيت ، صداقت و دسترسي توسط عموم را شامل مي‌شود.

1)      بعد داده‌ها ، آمار مورد نياز امداد و نظام آماري كشور و اطلاعات همراه را در بر مي‌گيرد.

2)      بعدكيفيت ، اطلاع رساني در مورد منابع و مستندات مورد نياز براي ارزيابي آمار را شامل و چارچوب‌هايي را براي ارزيابي آن مشخص مي‌كند.

3)      بعد صداقت ، به شفاف سازي و اصول اطلاع ر ساني مي‌پردازد.

4)      بعد دسترسي ، به اشاعه آمار به عموم مي‌پردازد.

3. بكارگيري روشهاي استاندارد براي هر چه كمتر كردن كاستي‌هاي فرآورده های اطلاعاتي ضروري است.
4. استفاده از استانداردها ، ميزان خطا پذيري در فراورده‌هاي ناقص اطلاعاتي را به حداقل مي‌رساند.

ماده 22 -  مشخصات فراداده ها :

در فراداده‌ها بايد موارد زير لحاظ شود:

1. چارچوب تحليلي
2. تعاريف و مفاهيم
3. طبقه‌بندي
4. پوشش جغرافيايي
5. پوشش موضوعي
6. دوره‌هاي مرجع
7. تناوب (ماهانه ، فصلي و سالانه)
8. به هنگامي نتايج
9. مشخصات داده‌هاي منبع شامل :

1)      روش‌هاي توليد داده‌ها (ثبتي ، نمونه‌گيري ، سرشماري)

2)      مشخصات كلي طرح‌ نمونه‌گيري براي طرح‌هاي نمونه‌گيري

10. فرآيند محاسبات و تلفيق داده‌ها
11. موضوعات فنی شامل :

1)      تعديل‌هاي بكار رفته در استانداردهاي تعيين شده

2)      شيوه‌هاي بهبود روش‌ها

3)      اصلاحات و تجديدنظرها

4)      شيوه‌هاي كنترل محرمانگي

5)      مسائل و مشكلات پياده‌سازي استانداردها و طبقه‌بندي‌هاي تعيين شده

12. مشخصات كيفي شامل :

1)      معرفي منابع و راهنماهاي فني و نحوه‌ي دسترسي به آن‌ها

2)      ارائه‌ي‌توضيحاتي‌درباره‌ي كيفيت ‌نتايج‌ مانند خطاي ‌نمونه‌گيري ، خطاهاي‌ غير نمونه‌گيري ‌و ارزيابي ‌هاي صورت گرفته در مورد سازگاري نتايج و سري‌هاي زماني حاصل

13. معرفي الگوهاي انتشاراتي و روش‌هاي اطلاع رساني نتايج و نحوه‌ي دسترسي به آن‌ها با ذكر عنوان نشريه‌ها

ماده 23-  سيستم پايش و ارزشيابي :

1.      طراحی و استقرار سيستم پايش و ارزشيابي مستمر نظام جامع آماري

2.      اعتبار سنجي طرحهاي آماري در مناطق جغرافيايي تحت پوشش  

3.      پشتيباني فعاليتهاي آماري واحدهاي تابعه

4.      بررسی نحوه طبقه‌بندي اطلاعات و آمارهاي جمع‌آوري شده

5.      بررسي فرآيند جمع‌آوري آمارها از نظر صحت ، دقت و بهنگام بودن اطلاعات.

6.      کنترل نحوه محاسبه شاخصها ، تهيه جداول ، نمودارها و...

7.      كمك در تجزيه و تحليل اطلاعات و تهيه گزارشات توجيهي و موضوعي براي آنها.

8.      ارائه پس خوراند مناسب به واحدهاي توليد كننده اطلاعات.

9.      همكاري در بكارگيري صحيح تعاريف و مفاهيم آماري.

10.  انجام بازديدهاي حضوري از فعالیتهای آماری واحدهاي مختلف.

11.  برگزاری جلسات و همایشهای علمی و انتقال تجربيات مثبت و موفق آماري واحدها به يكديگر.

ماده 24-  نظارت:

مطابق مواد 5، 6 و 11 برنامه ملي آمار (مصوب مورخ 8/4/1384 شوراي عالي آمار و مورخ 11/5/1384 هيئت محترم وزيران) ،مسئولیت نظارت بر طرحهاي آمارگيري و همچنين نظارت بر ساماندهي نظام آمارهاي ثبتي در دستگاههاي اجرايي كشور ، بعهده مركز آمار ايران میباشد. اين نظارت شامل كنترل كمّي و كيفي روند انجام فعاليتهاي آماري و حصول اطمينان از تحقق اهداف مورد نظر در نظام توليد آمارهاي كشور است.

ماده 25 -  داده کاوی(Data mining) :

داده کاوي فرآيند کشف دانش در پايگاه داده ها در جهت کشف اطلاعات مفيد از مجموعه بزرگ داده هاست. دانش کشف شده مي تواند قاعده اي باشد تا ويژگي هاي داده ها ، الگوهايي که به طور متناسب رخ  مي دهند ، خوشه بندي موضوع هاي درون پايگاه داده ها و غيره را توصيف مي کند.

1- متولی داده‌كاوي: دفتر برنامه ریزی و فناوری اطلاعات با ملاحظه نکات زیر ، متولی طراحی ، فرهنگ سازی و استقرار و توسعه جریان داده کاوی در سطوح مختلف امداد میباشد.

 2- داده‌كاوي و مديريت دانش: اگر چه دانش به طور انحصاري محصول فناوري اطلاعات نيست ، ولي فناوري اطلاعات به طور لاينفكي در ايجاد دانش و فرآيند مديريت دانش از سال هاي اول مشاركت داشته است. امروزه مديريت دانش از مسئوليت هاي فناوري اطلاعات به شمار مي‌رود. زيرا در جمع‌آوري ، تبديل دانش و انتقال داده‌ها ، اطلاعات و دانش نقش كليدي دارد.

از منظر مديريت دانش ‌، هدف داده‌كاوي ، كشف دانش سازماني پنهان در اطلاعات خام است.

3- داده‌كاوي و آموزش و پژوهش: با توجه به اينكه آموزش و پژوهش همواره با داده‌ها و اطلاعات بسيار زيادي در زمینه های مختلف روبروست و در اكثر مواقع اين داده‌ها مي‌تواند حامل اطلاعات و الگوهاي باارزشي باشند ، لذا به نظر مي‌رسد يكي از مهمترين كاربردهاي داده‌كاوي در آموزش عالي و پژوهش های کاربردی است.

4- داده کاوی و سازمانها: سازمان‌ها ، دانشگاه‌ها و مؤسسات امروزي غرق در انبوه داده‌ها و اطلاعاتي هستند كه استفاده از آنها در بيشتر موارد محدود به انجام كارهاي جاري مي‌باشد و هنوز از داده‌ها در تصميم‌گيري های استراتژيك استفاده نمي‌شود. داده‌كاوي كه استفاده از آن روز به روز توسعه مي‌يابد مي‌تواند به استفاده از اطلاعات موجود در مؤسسات و سازمانها در زمينه‌ تصميم‌گيری های استراتژيك منجر شود.

5- نرم‌افزارهاي داده‌كاوي: نرم‌افزارهاي داده‌كاو معمولاً سه روش مختلف را براي استفاده از داده‌كاوي به كار مي‌برند:

 1) اكتشاف 2) استفاده از مدل‌هاي پيشگويي 3) استفاده از آناليز بحث و جدل.

6- مزایاي داده‌كاوي: مهمترين مزايايي كه مي توان براي داده كاوي در نظر گرفت عبارتند از:

1.      كمك به مديران در تصميم گيري

2.      يافتن مقالات خبري و تحلیلی روزآمد

3.      كمك به كاربران براي جستجو در پایگاههای اطلاعاتی و وب سایتها

4.      بهبود امر بازاريابي ، مشتری یابی و....

5.      كشف تخلفات ، انحرافات و نابهنجاريهای احتمالی

7- ویژگیهای داده کاوی: داده کاوی دارای ویژگیها و شرایط زیر است:

1.      به فرضیه احتیاجی ندارد.

2.      ابزارهای داده کاوی از انواع مختلف داده ها ( نه تنها عددی) می توانند استفاده کنند.

3.      الگوریتمهای داده کاوی به طور اتوماتیک روابط را ایجاد می کنند.

4.      داده کاوی به داده های صحیح و درست نیاز دارد.

5.      نتایج داده کاوی نسبتا پیچیده می باشد و نیاز به متخصصانی جهت بیان آنها به مدیران دارد.

6.      اساس داده كاوي بر مبناي سه فعاليت اصلي:

حذف داده هاي بي ارزش ، فشرده سازي داده ها و كشف الگوها است.

8- مراحل داده‌كاوي: کشف دانش از پايگاه داده ها مثل يک فرآيند در طي 10 مرحله انجام مي‌گيرد. اين مراحل به ترتيب عبارتند از:

1- شناسايي هدف

2- انتخاب داده

3- آماده سازي داده ها

4- ارزيابي داده ها

5- قالب بندي پاسخ

6- انتخاب ابزار

7- مدلسازي

8- اعتبار سازي يافته‌ها

9- ارائه نتايج

10 - استفاده از نتايج

ماده 26 - انباره داده (DatawareHouse):

در محيط خادم/مخدوم انباره داده يعني انباره (Repository) اطلاعات براي مصرف سيستم هاي پشتيباني تصميم گيري.انباره داده بك مخزن فعال و هوشمند از اطلاعات است كه قادر است اطلاعات را از محيط هاي گوناگون جمع آوري و مديريت كرده و نهايتا پخش نمايد و در صورت لزوم نيز سياست هاي سازمانی را روي آنها اجرا نمايد.

1- متولی انبار داده‌ : دفتر برنامه ریزی و فناوری اطلاعات با ملاحظه نکات زیر ، متولی طراحی ، فرهنگ سازی و استقرار و توسعه انبار داده در سطوح مختلف امداد میباشد.

2- عناصر انبار داده‌ : انباره يك محل است و انباره داري يك فرآيند.
3- مديريت انتشار اطلاعات انباره كه وظيفه نسخه برداري و توزيع اطلاعات را بر روي بانك هاي مختلف به عهده دارد ، مبدا و مقصد اطلاعات ، تعداد بهنگام رساني ها و تبديلات لازم روي اطلاعات را تعريف مي كند. اصطلاح تازه سازي (Refresh) بمفهوم كپي كامل آخرين وضعيت اطلاعات و اصطلاح بهنگام رساني (Update) بمفهوم اعمال آخرين تغييرات بكار گرفته شده اند. همه كارها مي تواند بصورت خودكار و يا دستي انجام پذيرد. اطلاعات ممكن است از بانكهاي رابطه اي و غير رابطه اي تهيه شود. كليه اطلاعات خارجي قبل از ورود به سيستم ، تبديل شده و پاك سازي مي شوند.

4- بانك اطلاع رساني يك بانك اطلاعاتي رابطه ايست كه وظيفه سازماندهي و ذخيره نمودن يك نسخه از اطلاعات و همچنين تبديلات و جمع بندي و افزودن ارزش به اطلاعات حاصله از منابع مختلف و با فرمت هاي مورد نظر را بعهده دارد.

5- نگهداري فراداده (اطلاعات در مورد اطلاعات) نيز به عهده اين بانك است . فراداده هاي سيستمي روابط بين جداول و ايندكس ها و غيره را بيان مي كنند و فراداده هاي محتوايي (semantic) ارزش اطلاعات را براي يك شكارچي اطلاعات روشن مي سازند.

6- راهنماي اطلاعات (Informational Directory) تركيبي از يك راهنماي فني و راهنماي تجاري و يك پويشگر اطلاعات است. هدف اصلي اين راهنما كمك به شكارچي براي دانستن محل وجود اطلاعات ، شكل آن و روش دسترسي به آن است

7- مسئولیت پشتيباني ابزارهاي ، سیستم اطلاعات مدیران ارشد ( EIS ) و سیستم پشتیبان تصمیم گیری (DSS) از طريق انواع دستورات جستجو ، تحليل زنده داده ها (OLAP) و داده كاوي (DataMining) بعهده دفتر برنامه ریزی و فناوری اطلاعات انجام مي گيرد.

8- سلسله مراتب انباره ها (غرفه هاي داده – DataMarts) : انواع كوچكتري از انباره هاي داده وجود دارند. در عمل غرفه هاي داده دپارتماني و غرفه هاي داده همراه (mobile) از ابتدا برنامه ريزي نمي شوند بلكه ابتدائا بوجود آمده و در صورت موفقيت تكثير شده و در نهايت مدير بانك اطلاعاتي سازمان ممكن است بتواند يك فدراسيون آزاد ار اين غرفه ها تشكيل دهد و نهايتا يك انباره داده را پايه گذاري نمايد.

ماده 27 -  سایر مقررات :

1. براي شناسايي نقاط قوت و ضعف موجود در زمينه‌ي فرآيند توليد آمار، واحدهاي امداد موظفند كه كيفيت آمار توليدي را با استفاده از چارچوب ارزيابي كيفيت داده ها ، ارزيابي كنند.
2. مسئولیت تأييد و انتشار تمامی آمارهای توليد شده در امداد ، برعهده دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات مي‌باشد.
3.  واحدهاي كميته امداد موظفند ، براساس تناوب مشخص شده توسط دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات طي مدت زمان تعيين شده (بهنگامي) ، آمار مربوطه را تهيه و جهت انتشار به اين دفتر ارسال نمايند.
4. به منظور حفاظت از آمار و سلامت نتايج آن‌ها قبل از انتشار ، واحدهاي امداد موظفند فهرستي از اسامي افراد و مقام‌هاي مسئولي كه قبل از انتشار ، آمارهای مربوطه را در اختيار دارند ، تهيه و به دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات ارائه نمايند. اين افراد مجازند در مدت زمان مشخص (حداكثر يك ماه) قبل از زمان انتشار و دسترسي توسط عموم ، به آمار مربوط دسترسي داشته باشند.
5. واحدهاي امداد موظفند هر گونه تغيير در روش‌هاي توليد آمار را به همراه دلایل و مستندات مربوطه ، قبل از توليد آمار ، به دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات اعلام نمايند.
6.  به منظور افزايش مقايسه پذيري و حفظ سري زماني اقلام آماري ، واحدهاي امداد مجاز به تغيير تعاريف استاندارد واژه‌هاي اقلام آماري ابلاغي از سوي دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات نيستند.
7. واحدهاي امداد موظفند براي توليد آمار ، منابع و راهنماهاي مربوطه را كه توسط دفتر برنامه‌ريزي و فناوري اطلاعات در اختيارشان قرار مي‌گيرد مبناي فرآيندهاي توليد آمار خود قرار دهند.

ماده 28 ـ منشور اخلاقي :

كاركنان بخش آمار و اطلاعات امداد ، با عنايت به اهميت بالاي اخلاق در زندگي فردي و اجتماعي ، با الهام از فرهنگ غني اسلام ، روابط خود را با خداوند متعال ، همكاران ، كار و مراجعان ، بر پايه اصول ذيل تنظيم مي‌كنند :

1-28- ارتباط با خدا

1. بهترين و پاكيزه‌ترين فرصت‌ها را براي ارتباط خود با خدا قرار دادن.
2. با خالص كردن نيت و نيك رفتاري با مراجعان ، كار خويش را عبادت ‌دانستن.
3. نماز را در اول وقت ‌خواندن و هيچ كاري را بر نماز ترجيح ندادن.
4. مرزهاي الهي را نشكستن و به مقررات شرعي پايبند بودن.

2-28- ارتباط با همكاران

1. با همدلي در محيط كار خويش ، محيطي صميمي و با نشاط ايجاد كردن.
2. شادي‌ها و غم‌هاي يكديگر را احساس كردن.
3. از سعايت و شايعه پراكني به شدت پرهيز ‌كردن.
4. اعتماد به يكديگر را سرمايه تلاش خود ‌دانستن.
5. عيوب يكديگر را مشفقانه به خودمان هديه كردن و آن را به نزد ديگران نبردن.

3-28- ارتباط با كار

1. كار دقيق و متقن را هنر خود ‌دانستن.
2. هر كاري را بجا و در وقت خويش انجام دادن.
3. ثمره كار خويش را بي‌دريغ در اختيار همگان ‌گذاردن.
4. تلاش و پشتكار را پشتوانه نشاط و حركت خود قراردادن.
5. در كنار تلاش و سخت كوشي ، حقوق خانواده و سايرين را نيز مراعات ‌كردن.
6. صداقت ، پاكدامني و درستكاري را سرلوحه همه كارها قرار ‌دادن.

4-28- ارتباط با مراجعان

1. رجوع ديگران به خود را نعمت الهي ‌دانستن.
2. مراجعه كننده را فرستاده خداوند متعال ‌دانستن.
3. تكريم و بزرگداشت مراجعه كنندگان را عبادت دانستن.
4. خواسته‌هاي مراجعه كنندگان را بدون منت پاسخ گفتن و در صورت عدم امكان معذرت خواستن.   

" پیوست ها "

ليست فرايندها و گردش کاری مربوطه در شكلهای 1-1 الی 1- 5  آمده است:

1. دريافت اطلاعات آماري از حوزه‌ها (شکل 1-1)
2. تطبيق، تجميع و تهيه گزارشات (شکل 1-2)
3. چاپ و تكثير گزارشات (شکل 1-3)
4. تهيه گزارشات خاص و مورد نياز (شکل 1-4)
5. جمع‌آوري اطلاعات آماري مورد نیاز (شکل 1-5)

شکل 1-1-دريافت اطلاعات آماري از حوزه‌ها

شکل 1-2-تطبيق، تجميع و تهيه گزارشات

شکل 1-4-تهيه گزارشات خاص و مورد نياز

شکل 1-5-جمع‌آوري اطلاعات آماري مورد نياز

2- تدوين و اجراي طرحهاي آماري مرتبط با امداد

بنا به ضرورت و نیاز امداد عناوین طرحهایی که اجرای آنها مورد نیاز است از سوی شورای تحقیقات امداد ارائه می شوند و این دفتر طرحهایی که در حیطه فعالیت خود می باشد می تواند پیشنهاد و اجرا نماید بدیهی است تامین اعتبارات به عهده امداد می باشد.

گردش کاری مربوطه در شكل 2 آمده است:

شكل 2-تدوين و اجراي طرحهاي آماري مرتبط با امداد

3- تهيه و اجراي طرحهاي آماري مصوب مرکز آمار ايران

طرحهایی هستند که بنا به ضرورت به مرکز آمار پیشنهاد داده می شود و در صورت تصویب شورایعالی آمار و تامین اعتبار آن توسط این دفتر انجام می شوند.

ليست فرايندها و گردش کاری مربوطه در شكل 3 آمده است:

شکل 3-تهيه و اجراي طرحهاي آماري مصوب مرکز آمار ايران